તમારી કુંડળી અને આજનું આકાશ
તમારી જન્મકુંડળી સ્થિર છે, પરંતુ ગ્રહો સતત ગતિ કરતા રહે છે. ‘ગોચર’ શબ્દનો અર્થ ‘ચાલવું’ અથવા ‘ચરવું’ થાય છે. ગ્રહો અત્યારે ક્યાં છે અને તેમની વર્તમાન સ્થિતિ તમારી જન્મકુંડળી સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે, તેનો અભ્યાસ એટલે ગોચર.
પરંપરાગત જ્યોતિષમાં ગોચર મુખ્યત્વે તમારી જન્મરાશિથી ગણવામાં આવે છે—એટલે કે જન્મ સમયે ચંદ્ર જે રાશિમાં હતો, તે રાશિથી. ચંદ્ર રાશિને પહેલો ભાવ, તેના પછીની રાશિને બીજો ભાવ અને એ રીતે આગળના ભાવ ગણવામાં આવે છે. તેથી કોઈ કહે કે ‘ગુરુ મારા સાતમે છે’, તો સામાન્ય રીતે તેનો અર્થ એ થાય કે ગુરુ તેમની ચંદ્ર રાશિથી સાતમી રાશિમાં છે.
ઝડપી અને ધીમા ગ્રહો
ગ્રહો જુદી જુદી ઝડપે ગતિ કરે છે, તેથી દરેક ગોચર પર કેટલું ધ્યાન આપવું તે પણ બદલાય છે:
- ચંદ્ર: દરેક રાશિમાં લગભગ સવા બે દિવસ. તે મનોદશા અને દિવસના અનુભવને ઘડે છે.
- સૂર્ય: દરેક રાશિમાં લગભગ એક મહિનો.
- બુધ અને શુક્ર: સામાન્ય રીતે દરેક રાશિમાં થોડાં અઠવાડિયાં રહે છે અને હંમેશાં સૂર્યની નજીક રહે છે. જોકે વક્રી ગતિને કારણે તેઓ એક જ રાશિમાં વધુ સમય રહી શકે છે.
- મંગળ: સામાન્ય રીતે દરેક રાશિમાં લગભગ છ અઠવાડિયાં રહે છે; વક્રી થાય ત્યારે વધુ સમય રહે છે.
- ગુરુ: દરેક રાશિમાં લગભગ એક વર્ષ.
- શનિ: દરેક રાશિમાં લગભગ અઢી વર્ષ.
- રાહુ અને કેતુ: દરેક રાશિમાં લગભગ અઢાર મહિના રહે છે અને ઊલટી દિશામાં ગતિ કરે છે.
ગુરુ, શનિ, રાહુ અને કેતુ જેવા ધીમા ગ્રહો એક વર્ષ કે તેથી વધુ સમયનું લાંબું ‘હવામાન’ દર્શાવે છે. ઝડપી ગ્રહો દિવસો અને અઠવાડિયાંની વાત કહે છે.
પરંપરાગત રીતે શુભ ગણાતી સ્થિતિઓ
શાસ્ત્રીય ગ્રંથોમાં ચંદ્રથી ગણાતા એવા ભાવોની યાદી આપી છે, જેમાં દરેક ગ્રહનું ગોચર સામાન્ય રીતે લાભદાયી માનવામાં આવે છે. તેમાંથી સૌથી વધુ ટાંકવામાં આવતા થોડા ભાવ આ પ્રમાણે છે:
- ગુરુ: ચંદ્રથી 2જો, 5મો, 7મો, 9મો અને 11મો ભાવ.
- શનિ, મંગળ, રાહુ અને કેતુ: ચંદ્રથી 3જો, 6ઠ્ઠો અને 11મો ભાવ.
- સૂર્ય: ચંદ્રથી 3જો, 6ઠ્ઠો, 10મો અને 11મો ભાવ.
ગ્રંથોમાં વેધનું પણ વર્ણન છે, જેમાં બીજા સ્થાને રહેલો ગ્રહ સારા ગોચરમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે. અષ્ટકવર્ગ જેવી વધુ સૂક્ષ્મ પદ્ધતિમાં તમારી સંપૂર્ણ કુંડળીના આધારે દરેક ગ્રહ માટે દરેક રાશિને બિંદુ આપવામાં આવે છે. આ કારણે ફક્ત એક ગોચર પરથી ભાગ્યે જ આખું ચિત્ર મળે છે.
સાડાસાતી વિશે
સાડાસાતી લગભગ સાડા સાત વર્ષનો સમયગાળો છે, જેમાં શનિ તમારી ચંદ્ર રાશિની પહેલાંની રાશિ, તમારી ચંદ્ર રાશિ અને તેના પછીની રાશિમાંથી પસાર થાય છે. ઘણી વાર તેની વાત ડર સાથે કરવામાં આવે છે, પરંતુ પરંપરા એવો ડર રાખવાનું કહેતી નથી.
શનિ ધીરજ, જવાબદારી અને સતત પ્રયત્ન માગે છે. ઘણા લોકો પાછળથી સાડાસાતીને એવા સમય તરીકે યાદ કરે છે, જેમાં તેઓ પરિપક્વ બન્યા, જે બાબતો કામની નહોતી તે છોડી દીધી અને કંઈક ટકાઉ ઊભું કર્યું. સાડાસાતીનો અનુભવ તમારી પોતાની કુંડળીમાં શનિની ભૂમિકા અને તમારી ચાલુ દશા પર ઘણો આધાર રાખે છે.
ગોચર અને દશાનું સંયુક્ત અર્થઘટન
એક મહત્ત્વનો સિદ્ધાંત એ છે કે ગોચર ફક્ત એ જ ફળ આપી શકે છે, જેનું વચન દશા અને જન્મકુંડળી પહેલેથી આપે છે. દશાના મોટા સમયગાળાની પૃષ્ઠભૂમિ પર ગોચર ઘટનાઓનો સમય સૂચવે છે. આથી જ એક જ ચંદ્ર રાશિ ધરાવતી બે વ્યક્તિઓને ગુરુ અથવા શનિના એક જ ગોચરનો અનુભવ ઘણો જુદો થઈ શકે છે.
‘હમણાં શું મહત્ત્વનું છે’ આ બધા સ્તરોને તમારા માટે એકસાથે લાવે છે. તે તમારી ચાલુ દશાની આજના ગ્રહગોચર સાથે સરખામણી કરીને વિશેષ ધ્યાન આપવા જેવાં થોડાં ક્ષેત્રો તરફ ધ્યાન દોરે છે.