చంద్రుని నక్షత్ర నిలయాలు
చంద్రుడు రాశిచక్రాన్ని ఒకసారి చుట్టి రావడానికి సుమారు 27.3 రోజులు పడుతుంది. ప్రాచీన భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు ఆ మార్గాన్ని 27 భాగాలుగా విభజించారు; ప్రయాణంలో దాదాపు ఒక్కో రోజుకు ఒక భాగం. ఇవే నక్షత్రాలు; వీటిని చంద్రుడి నివాస స్థానాలు అని కూడా అంటారు. ఆకాశంలో ఒక్కో భాగాన్ని గుర్తించే తార లేదా తారల గుంపు పేరునే దానికి పెట్టారు.
ప్రతి నక్షత్రం 13 డిగ్రీల 20 నిమిషాల కోణ విస్తీర్ణం కలిగి ఉంటుంది; అందువల్ల 27 నక్షత్రాలు కలిసి 360 డిగ్రీల వలయాన్ని పూర్తిచేస్తాయి. ప్రతి నక్షత్రాన్ని 3 డిగ్రీల 20 నిమిషాల చొప్పున నాలుగు పాదాలుగా విభజిస్తారు. ఈ 108 పాదాలు పన్నెండు రాశుల్లో సరిగ్గా సరిపోతాయి, ఒక్కో రాశికి తొమ్మిది పాదాలు. భారతీయ సంప్రదాయంలో 108 సంఖ్యకు ఇంత ప్రాముఖ్యం ఉండటానికి ఇది ఒక కారణం.
27 నక్షత్రాలు, వరుసగా
- అశ్విని
- భరణి
- కృత్తిక
- రోహిణి
- మృగశిర
- ఆర్ద్ర
- పునర్వసు
- పుష్యమి
- ఆశ్లేష
- మఖ
- పుబ్బ
- ఉత్తర
- హస్త
- చిత్త
- స్వాతి
- విశాఖ
- అనూరాధ
- జ్యేష్ఠ
- మూల
- పూర్వాషాఢ
- ఉత్తరాషాఢ
- శ్రవణం
- ధనిష్ఠ
- శతభిషం
- పూర్వాభాద్ర
- ఉత్తరాభాద్ర
- రేవతి
ఈ క్రమం మేష రాశిలోని 0 డిగ్రీల వద్ద అశ్వినితో మొదలై, మీన రాశిలోని చివరి డిగ్రీ వద్ద రేవతితో ముగుస్తుంది. ముహూర్త నిర్ణయంలో కొన్నిసార్లు ఉత్తరాషాఢ, శ్రవణం మధ్యలో అభిజిత్ను 28వ నక్షత్రంగా చేర్చుతారు.
అధిపతులు, అధిదేవతలు
ప్రతి నక్షత్రానికీ ఒక అధిపతి గ్రహం ఉంటుంది. ఈ అధిపతులు తొమ్మిది గ్రహాలతో కూడిన పునరావృత చక్రంలో వరుసగా వస్తారు: కేతువు, శుక్రుడు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, కుజుడు, రాహువు, గురువు, శని, బుధుడు. అందువల్ల అశ్విని, మఖ, మూల నక్షత్రాలకు అధిపతి కేతువు; భరణి, పుబ్బ, పూర్వాషాఢ నక్షత్రాలకు శుక్రుడు; ఇలా రాశిచక్రం చుట్టూ ఈ క్రమం కొనసాగుతుంది.
ప్రతి నక్షత్రానికీ దాని స్వభావాన్ని తెలియజేసే ఒక అధిదేవత, ఒక ప్రతీక ఉంటాయి. అశ్వినికి దేవ వైద్యులైన అశ్వినీ కుమారులతో సంబంధం ఉంది; దాని ప్రతీక గుర్రపు తల, ఇది వేగాన్ని, కొత్త ప్రారంభాలను సూచిస్తుంది. పుష్యమికి దేవతల గురువైన బృహస్పతితో సంబంధం ఉంది; దీన్ని అత్యంత పోషకమైన, శుభప్రదమైన నక్షత్రాల్లో ఒకటిగా చాలామంది భావిస్తారు.
మీ జన్మ నక్షత్రం
మీ జన్మ నక్షత్రం అంటే మీరు పుట్టినప్పుడు చంద్రుడు ఉన్న నక్షత్రం. దీన్ని ఎన్నో సంప్రదాయ ఆచారాల్లో ఉపయోగిస్తారు: పిల్లల పేరులోని మొదటి అక్షరాన్ని ఎంచుకోవడం, వివాహానికి జాతక పొంతన చూడటం, ఆ రోజు నక్షత్రం మీకు వ్యక్తిగతంగా అనుకూలమో కాదో తెలుసుకోవడం (దీనినే తారాబలం అంటారు).
అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా, మీ వింశోత్తరి దశ ఏ గ్రహంతో మొదలవుతుందో మీ జన్మ నక్షత్రాధిపతే నిర్ణయిస్తాడు. పుట్టినప్పుడు చంద్రుడు రోహిణిలో (అధిపతి చంద్రుడు) ఉంటే మీ జీవితం చంద్ర దశతో మొదలవుతుంది; పుష్యమిలో (అధిపతి శని) ఉంటే శని దశతో మొదలవుతుంది. ఆ నక్షత్రంలో చంద్రుడు అప్పటికి ఎంత దూరం ప్రయాణించాడన్నదాన్ని బట్టి ఆ మొదటి దశలో ఇంకా ఎంత కాలం మిగిలి ఉందో తెలుస్తుంది.
నిత్య జీవితంలో నక్షత్రాలు
చంద్రుడు రోజుకు సుమారు ఒక నక్షత్రం దాటుతాడు, కాబట్టి ప్రతి రోజుకూ ఒక నక్షత్రం ఉంటుంది. పంచాంగంలోని ఐదు అంగాలలో ఇది ఒకటి. ప్రయాణాలు, శుభకార్యాలు, కొత్త పనులు మొదలుపెట్టే ముందు కుటుంబాలు తరచుగా దీన్ని చూస్తాయి; కొన్ని నక్షత్రాలను సంప్రదాయంగా స్థిర నక్షత్రాలుగా, శాశ్వతంగా నిలవాల్సిన పనులకు మంచివిగా భావిస్తారు, మరికొన్నింటిని లఘు నక్షత్రాలుగా, ప్రయాణాలకు లేదా విద్యాభ్యాసానికి మంచివిగా భావిస్తారు. మీ జన్మ నక్షత్రం కూడా నెలకు ఒకసారి తిరిగి వస్తుంది; చాలా కుటుంబాలు క్యాలెండర్ తేదీ ప్రకారం కాకుండా నక్షత్రం ప్రకారం పుట్టినరోజు జరుపుకుంటాయి. దక్షిణ భారతదేశంలో ఈ ఆచారం ఇప్పటికీ విస్తృతంగా ఉంది.
ఏ పట్టణానికైనా ఉచిత పంచాంగం పేజీలో ఈ రోజు నక్షత్రాన్ని చూడవచ్చు.