ఐదు అంగాల పంచాంగం
పంచాంగం అంటే ‘ఐదు అంగాలు’. ఇది హిందువుల సంప్రదాయ కాలగణన గ్రంథం. పండుగ తేదీలు, ఉపవాస దినాలు, ముఖ్యమైన పనులకు శుభ సమయాలు తెలుసుకోవడానికి కుటుంబాలు శతాబ్దాలుగా దీన్ని చూస్తున్నాయి. ప్రతి రోజునూ సూర్యచంద్రుల స్థానాలపై ఆధారపడిన ఐదు కొలతలతో వివరిస్తారు.
1. తిథి: చాంద్రమాన దినం
చంద్రుడు సూర్యుని కంటే 12 డిగ్రీలు ముందుకు వెళ్లడానికి పట్టే సమయమే తిథి. చంద్రుని వేగం మారుతూ ఉంటుంది కాబట్టి, ఒక తిథి సుమారు 19 నుంచి 26 గంటల వరకు ఉండవచ్చు. అందువల్ల అది సాధారణ క్యాలెండర్ రోజుతో సరిపోలడం అరుదు.
ఒక చాంద్రమాసంలో 30 తిథులు ఉంటాయి. చంద్రుడు పెరిగే శుక్ల పక్షంలోని పదిహేను తిథులు పాడ్యమి నుంచి పౌర్ణమి వరకు, చంద్రుడు తరిగే కృష్ణ పక్షంలోని పదిహేను తిథులు పాడ్యమి నుంచి అమావాస్య వరకు ఉంటాయి. చాలా పండుగలు తిథి ప్రకారమే నిర్ణయమవుతాయి: వినాయక చవితి శుక్ల చతుర్థి నాడు, కృష్ణాష్టమి కృష్ణ పక్ష అష్టమి నాడు, ఇలా ఎన్నో.
2. వారం: వారంలోని రోజు
వారం అంటే వారంలోని రోజు. ప్రతి రోజుకూ ఒక గ్రహం అధిపతిగా ఉంటుంది: ఆదివారం (సూర్యుడు), సోమవారం (చంద్రుడు), మంగళవారం (కుజుడు), బుధవారం (బుధుడు), గురువారం (గురువు), శుక్రవారం (శుక్రుడు), శనివారం (శని). సంప్రదాయ గణనలో రోజు అర్ధరాత్రి నుంచి కాకుండా స్థానిక సూర్యోదయం నుంచి ప్రారంభమవుతుంది.
3. నక్షత్రం: చంద్రుని నక్షత్రం
మూడవ అంగం చంద్రుడు సంచరిస్తున్న నక్షత్రం. ఇది 27 నక్షత్రాలలో ఒకటి. నక్షత్రం సుమారు రోజుకు ఒకసారి మారుతుంది. ముహూర్తం ఎంచుకునేటప్పుడు అత్యంత జాగ్రత్తగా పరిశీలించే అంశాలలో ఇది ఒకటి.
4. యోగం: సూర్యచంద్రుల స్థానాల మొత్తం
ఇక్కడ చెప్పే యోగం పంచాంగంలోని ఒక ప్రత్యేకమైన కొలత; ఇది ఆసనాలకు సంబంధించిన యోగం కాదు. సూర్యచంద్రుల నిరయణ రేఖాంశాలను కలిపి, ఆ మొత్తాన్ని 13 డిగ్రీల 20 నిమిషాల చొప్పున 27 సమాన భాగాలుగా విభజిస్తారు. ప్రతి భాగం విష్కంభం నుంచి వైధృతి వరకు ఉన్న 27 యోగాలలో ఒకటి. వీటిలో ఎక్కువ భాగం అనుకూలమైనవి లేదా తటస్థమైనవిగా భావిస్తారు. అయితే వ్యతీపాతం, వైధృతి వంటి కొన్నింటిని కొత్త పనుల ప్రారంభానికి సంప్రదాయంగా వర్జిస్తారు.
5. కరణం: తిథిలో సగభాగం
కరణం అంటే తిథిలో సగభాగం. అందువల్ల ఒక చాంద్రమాసంలో 60 కరణాలు ఉంటాయి. మొత్తం పదకొండు కరణాలు ఉన్నాయి. బవ, బాలవ, కౌలవ, తైతుల, గరజి, వణిజ, విష్టి అనే ఏడు చర కరణాలు ఒక చక్రంలా మళ్లీ మళ్లీ వస్తాయి. శకుని, చతుష్పాద, నాగ, కింస్తుఘ్న అనే నాలుగు స్థిర కరణాలు అమావాస్య సమీపంలో నెలకు ఒకసారి వస్తాయి.
శుభకార్యాల ప్రారంభానికి ఎక్కువగా వర్జించే కరణం భద్ర అని కూడా పిలిచే విష్టి కరణం.
పంచాంగాన్ని చదవడం
ప్రతి అంగం సూర్యోదయం, చంద్రుడి స్థానంపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి, పంచాంగం ఊరి నుంచి ఊరికి కొద్దిగా మారుతుంది. రోజులో ఒక్కో అంగం ఒక్కో సమయంలో మారుతుంది. అందువల్ల ఒకే తేదీలో రెండు తిథులు లేదా రెండు నక్షత్రాలు ఉండవచ్చు. సంప్రదాయంగా, చాలా ధార్మిక కార్యాల్లో సూర్యోదయానికి ఉన్న తిథినే ఆ రోజంతటికీ వర్తించే తిథిగా పరిగణిస్తారు. అందుకే పండుగ తేదీల విషయంలో ప్రాంతాల మధ్య కొన్నిసార్లు భిన్నాభిప్రాయాలు కనిపిస్తాయి.
పంచాంగాన్ని ప్రశాంతమైన రోజువారీ అలవాటుగా ఉపయోగించుకోండి: పండుగ ఎప్పుడో తెలుసుకోవడానికి, పూజకు అనుకూలమైన సమయాన్ని ఎంచుకోవడానికి, లేదా చంద్రుడి గమనంతో అనుబంధాన్ని అనుభవించడానికి. ఉచిత పంచాంగం పేజీలో ఏ తేదీ, సమయం, ప్రదేశానికైనా ఐదు అంగాల వివరాలు కనిపిస్తాయి; సైన్ ఇన్ అవసరం లేదు.
